Việc sinh con là một phần quan trọng trong cuộc sống của mỗi người phụ nữ, và sau khi sinh, cơ thể của bà mẹ cần thời gian để phục hồi - và giai đoạn này được gọi là “ở cữ”. Vậy phải kiêng cữ như thế nào mới đúng, hãy tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé!
1. Sau sinh phụ nữ có cần kiêng cữ?
Ông bà ta thường nói “phụ nữ đau đẻ như gãy 20 cái xương sườn cùng lúc” nên mỗi lần sinh còn coi là bước qua cửa tử một lần. Khi sinh xong, cơ thể người mẹ sẽ yếu đi rất nhiều và cần được nghỉ ngơi, kiêng cữ để nhanh hồi phục những tổn thương trong quá trình sinh để lại.
Nếu không kiêng cữ cẩn thận, mẹ dễ bị để lại di chứng, nhất là sinh mổ như đau lưng, đau vết mổ, rụng tóc, …
Mẹ sau sinh cần kiêng cữ những gì?
2.Thời gian kiêng cữ bao lâu là phù hợp
Theo quan niệm dân gian, phụ nữ cần kiêng cữ khoảng 3 tháng (hoặc dài hơn nữa). Trong thời gian này, người phụ nữ phải ở trong phòng kín, hạn chế tiếp xúc với mọi người, tránh làm việc hoặc tắm rửa.
Nhưng theo các bác sĩ ngày nay, phụ nữ sau sinh nên kiêng cữ khoảng 1 tháng là được. Trong thời gian này, các mẹ cần tuân thủ các quy tắc về ăn uống, sinh hoạt để hồi phục sức khỏe, tránh để lại các bệnh lâu dài về sau.
3. Một số điều cần làm khi kiêng cữ sau sinh
3.1. Không kiêng khem quá mức
Nhiều người cho rằng phụ nữ sau sinh nên ăn đồ khô, mặn để da thịt săn chắc. Tuy nhiên, ăn mặn quá nhiều sẽ ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe của mẹ, gây táo bón, tăng huyết áp. Còn cứ mãi ăn đồ khô sẽ dẫn đến thiếu chất và không đảm bảo lượng sữa cho con.
Mẹ phải ăn uống đầy đủ chất để đảm bảo dinh dưỡng thiết yếu để hồi phục sức khỏe và có sữa nuôi con. Sức đề kháng sau sinh của mẹ sẽ yếu, do đó nên ăn đa dạng các thực phẩm, nhiều rau xanh, vitamin,...
Tuy nhiên, cần tránh một số thực phẩm như: thức ăn lên men, đồ sống, đồ lạnh, thức ăn chế biến sẵn,...
3.2. Không tập thể dục, mang vác vật nặng
Các mẹ sau sinh thường bị tăng cân, bụng to,... nên sẽ tăng cường tập thể dục để giảm cân, nhanh chóng lấy lại vóc dáng. Tuy nhiên, tập thể dục quá độ lại khiến cơ thể mệt mỏi, khó phục hồi. Chỉ nên đi bộ chậm rãi, tập thể dục nhẹ nhàng để lưu thông khí huyết mà thôi.
Tương tự như vậy, nếu các mẹ lao động, làm việc nặng ngay sẽ khiến cơ bụng hoạt động, tác động tới vết mổ bụng hoặc tổn thương tầng sinh môn chưa phục hồi. Các mẹ nên hạn chế cả việc rướn người, giơ cao tay,...
Vóc dáng mẹ xuống sắc sau sinh
3.3. Không tự ý uống thuốc
Mẹ sau sinh đang nuôi con bằng sữa mẹ không nên sử dụng thuốc điều trị hoặc thực phẩm chức năng không có chỉ định của bác sĩ. Các loại thuốc mẹ uống vào không chỉ ảnh hưởng tới mẹ mà còn tác động tới sức khỏe của trẻ nữa.
Tự ý uống thuốc có thể gây hại cho con bú mẹ
3.4. Kiêng quan hệ tình dục
Quan hệ quá sớm sau khi sinh có thể gây chảy máu vùng kín, tăng nguy cơ nhiễm trùng. Vì thế sau sinh về cần ít nhất là 4 - 6 tuần để cơ thể phục hồi lại, không quan hệ tình dục quá sớm.
3.5. Tránh xa các thiết bị điện tử
Tuy đã có rất nhiều khuyến cáo rằng đây là việc làm nguy hiểm nhưng nhiều mẹ thường chủ quan xem thường. Khi sử dụng các thiết bị điện tử như điện thoại,.. thường xuyên sẽ khiến mắt nhanh mờ, thậm chí sóng điện từ sẽ tác động tới não trẻ gây ảnh hưởng không tốt cho trẻ.
Bấm điện thoại gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh của trẻ
3.6. Không uống rượu, đồ uống có cồn và cafein
Các thức uống như rượu, bia đi vào cơ thể mẹ sẽ gây ảnh hưởng tới chất lượng sữa và sức khỏe của bé. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng, nếu mẹ thường xuyên sử dụng đồ uống có cồn thì lượng sữa tiết ra nuôi con sẽ giảm. Thậm chí còn làm tăng nguy cơ huyết áp cao ở mẹ.
Cafe và các thức uống chứa cafein nếu đi vào dòng sữa sẽ khiến bé trằn trọc khó ngủ. Mẹ nên uống nhiều nước lọc, nước trái cây và sữa để cơ thể khỏe mạnh.
Đồ uống có cồn gây hại cho sức khỏe
3.8. Không tắm nước lạnh
Người ta thường nói rằng sau sinh không được tắm, kể cả tắm nước nóng. Tuy nhiên, sau sinh cơ thể mẹ sẽ thường đổ mồ hôi, cơ thể không sạch sẽ sẽ dễ nhiễm bệnh và lây bệnh qua con.
Tắm nước lạnh hoặc đi bơi sẽ dễ gây cảm lạnh, nhiễm khuẩn, nhiễm lạnh,... Thường sau 3 - 4 ngày mẹ có thể lau người, tắm rửa bằng nước ấm để vệ sinh cơ thể. Phải tắm hoặc lau người ở nơi kín gió và không được ngâm nước quá lâu.
Mẹ có thể tắm sau sinh
3.9. Vệ sinh răng miệng đúng cách
Mẹ nào cũng muốn thơm, hôn trẻ đúng không nào? Vi khuẩn từ răng miệng có thể lây và gây bệnh cho trẻ. Vì vậy, hãy vệ sinh răng miệng sạch sẽ bằng cách súc miệng bằng nước muối và đánh răng hàng ngày.
Vệ sinh răng miệng đúng cách
3.10. Không nằm than, hơ nóng
Quan niệm xưa cho rằng, các mẹ sinh xong nên nằm than, hơ nóng để giữ ấm cơ thể mình, để bảo vệ sức khỏe sau sinh bị mất máu, năng lượng giảm sút. Tuy nhiên, việc nằm than, hơ nóng cơ thể bằng than là hoàn toàn sai lầm. Khi đốt than sẽ sinh ra khí CO2 và CO gây độc hại cho cả mẹ và con.
Tuyệt đối không nằm than, hơ nóng
3.11. Không nịt bụng sau sinh
Một số sản phụ sau sinh sẽ nịt bụng để giảm vòng hai. Tuy nhiên, nịt bụng có thể gây nên tình trạng chèn ép mạch máu nuôi đến các cơ quan vùng bụng, ảnh hưởng tới quá trình lành sẹo của các mẹ sinh mổ.
Nịt bụng có thể ảnh hưởng tới quá trình lành sẹo sau khi mổ
4. Các dấu hiệu mẹ nên đi khám bác sĩ
Nếu sinh xong mà gặp một số triệu chứng sau đây, thì mẹ nên đến gặp bác sĩ để được khám chữa sớm nha. Một số triệu chứng:
- Sốt cao trên 38°C.
- Vết mổ hoặc vết rạch tầng sinh môn bị sinh đỏ, chảy mủ.
- Sản dịch ra nhiều bất thường, có chứa cục máu đông.
- Dịch âm đạo có mùi hôi.
- Đau đầu dữ hội, thay đổi thị giác.
- Tiểu buốt, tiểu són, không kiểm soát được vấn đề tiểu tiện.
- Viêm sưng vùng vú, chảy máu, núm vú nứt.
- Đau bụng nhiều.
- Đau ngực, ho, nôn hoặc buồn nôn.
- Tâm lý hoảng loạn, có dấu hiệu trầm cảm sau sinh, đặc biệt là có ý nghĩ tự sát hoặc làm hại trẻ.
Những dấu hiệu mẹ cần đi khám
Đây đều là những dấu hiệu cảnh báo vấn đề tâm lý hoặc sức khỏe của mẹ. Tình trạng này kéo dài sẽ gây nguy hiểm cho cả mẹ và bé. Đặc biệt là tình trạng stress sau sinh, chồng và người thân cũng cần chăm sóc hỗ trợ mẹ bầu trong giai đoạn này để mẹ sớm phục hồi sức khỏe.
5. Không kiêng cữ tốt sau sinh có thể dẫn tới hậu quả gì?
Theo các chuyên gia sản khoa, nếu không kiêng cữ tốt sẽ dễ mắc các bệnh hậu sản. Triệu chứng thường gặp nhất là bị đau lưng, mệt mỏi, đau đầu, dễ đau nhức xương khớp, tâm trạng bất ổn,...
Việc kiêng cữ sau sinh còn tùy thuộc vào văn hóa và quan niệm mỗi gia đình và vùng miền, nhưng các mẹ cần xem xét kiêng cữ sao cho phù hợp với khoa học để có một cơ thể khỏe mạnh. Chúc mẹ và bé luôn khỏe mạnh mỗi ngày.
